IN EEN WERELD  die geobsedeerd is door rationele verklaringen en wetenschappelijke bewijzen, klinkt de stem van Lev Sjestov (1866–1938) als een provocatie. Sjestov stelde dat de filosofie niet moet dienen om de wereld begrijpelijk te maken, maar om de mens te bevrijden uit de gevangenis van de rede. In deze lezing wordt ingegaan op de fundamentele strijd tussen geloof en rede, en hoe Sjestov via denkers als Dostojevski, Kierkegaard, Nietzsche en Tolstoj de weg vrijmaakte voor een ander type waarheid: een waarheid die niet wordt gevonden in logische systemen, maar in de ervaring van het onmogelijke en de sprong naar het geloof.

Sjestov werd geboren als Jehoeda Lejb Schwarzmann te Kyiv en emigreerde na de bolsjewistische revolutie van 1917 definitief naar Europa. Uiteindelijk vestigde hij zich in Parijs, daar bleef hij publiceren en hield hij lezingen. Zijn invloed op Georges Bataille, Albert Camus en Emil Cioran is onmiskenbaar, maar komt zelden onder de aandacht. De Roemeense dichter Benjamin Fondane (1898-1944) was zijn enige leerling. Hoewel zijn werk heel hoog stond aangeschreven, raakte het na de Tweede Wereldoorlog in de vergetelheid.

Het hoofdwerk van Sjestov, Athene en Jerusalem, zal worden behandeld. Hierin wordt Athene – stad van de rede, de noodzakelijkheid, de filosofie van de kennis – geplaatst tegenover Jeruzalem – stad van de openbaring, het geloof en de verlossing. Deze tegenstelling zal later worden hernomen door de politieke filosoof Leo Strauss en speelt daardoor een belangrijke rol in het Westerse denken.